Romuald Mielczarski

Działacz spółdzielczy i niepodległościowy
05.02.1871 30.03.1926 Bełchatów

Biografia

Romuald Mielczarski urodził się 5 lutego 1871 roku w Bełchatowie. Jego ojciec Szymon był naczelnikiem poczty w Bełchatowie. W młodości studiował w Radomsku, Częstochowie i Warszawie, i był zaangażowany w kółka rewolucyjne, współpracując z Bolesławem Jędrzejowskim, Stanisławą Motz-Abramowską i Marcinem Kasprzakiem w tzw. II Proletariacie.

W 1890 r. wziął udział w przygotowaniach do obchodów nielegalnego Święta Pracy i został aresztowany na ul. Czerniakowskiej. Więziony w Cytadeli, po czterech miesiącach zwolniono go za kaucją. Jako niepełnoletni został skazany na rok ciężkiego więzienia bez prawa zamieszkiwania na terenie Królestwa i osadzony w Krestach w Petersburgu, gdzie pracował jako nawijacz przędzy. Po wyjściu z więzienia w 1892 zamieszkał w Grodnie, a po kilku miesiącach uzyskał możliwość wyjazdu za granicę.

W czerwcu 1892 wyjechał do Berlina, gdzie próbował rozpocząć studia, lecz z powodu braku matury rosyjskiej odmówiono mu przyjęcia na Uniwersytet w Berlinie. Tam współpracował przy redagowaniu Gazety Robotniczej. Na wniosek władz rosyjskich we wrześniu 1892 został aresztowany i zesłany za granicę. Udał się do Zurychu, gdzie rozpoczął naukę na uniwersytecie, a w 1894 przeniósł się do Belgii, rozpoczynając studia na akademii handlowej w Antwerpii. Był założycielem belgijskiej sekcji Związku Zagranicznego Socjalistów Polskich. Ukończył studia w 1896 i podjął pracę bibliotekarza w Muzeum Narodowym Polskim w Rapperswilu, publikując pod pseudonimem Jan Wierzba artykuły w piśmie ZPPS «Światło».

Na początku 1900 powrócił do ojczyzny, lecz został natychmiast zatrzymany i przewieziony do Petersburga. Po ośmiu miesiącach w 1901 został zwolniony z zakazem mieszkania w Królestwie. Początkowo przebywał w Białymstoku, następnie wyjechał do Tyflisu, gdzie pracował jako zarządzający kopalnią manganu w Chiaturze. W 1903 przeniósł się do Charkowa, gdzie w firmie H. Meyer kierował działem sprzedaży produktów górniczo-hutniczych.

Po Rewolucji 1905 roku i ogłoszonej amnestii powrócił na teren Królestwa do Warszawy. W pierwszych miesiącach pracował w firmie Siemens, a następnie wraz z Rafałem Korniłłowiczem tworzy spółkę Urania zaopatrującą polskie szkoły w pomoce naukowe. Wraz z Edwardem Abramowskim rozpoczął organizowanie spółdzielczości spożywczych. Na początku 1906 utworzył Towarzystwo Kooperatystów oraz tygodnik Społem. Po zjazdach spółdzielczości spożywczych w 1908 utworzył «Biuro Informacyjne Stowarzyszeń Spożywczych przy Towarzystwie Kooperatystów», obejmujące funkcję sekretarza Biura.

W 1911 Biuro przekształciło się w Warszawski Związek Stowarzyszeń Spożywczych, a po 1918 w Związek Polskich Stowarzyszeń Spożywczych. Od 1925 pełnił funkcję prezesa Związku Spółdzielni Spożywczych RP i był wykładowcą w Szkole Głównej Handlowej. W 1923 roku współpracował z ministrem skarbu Władysławem Grabskim w rządzie gen. Sikorskiego jako członek ścisłego komitetu doradczego przy ministrze skarbu; jednak w grudniu 1923 odmówił Grabarskiemu objęcia stanowiska ministra przemysłu i handlu.

2 maja 1922 został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski „za wybitną działalność na polu organizacji kooperatyw”. Zmarł nagle w Warszawie i został pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 172-5-15).

Upamiętnienie

Jego imieniem nazwano ulice w Warszawie, we Wrocławiu, Częstochowie, Olsztynie, Elblągu, Ozorkowie, Żyrardowie, Bydgoszczy, Radomiu, Kielcach, łódzkim Polesiu, Bełchatowie, Braniewie, Krośnie, Kętrzynie, Pabianicach, Tomaszowie Mazowieckim, Sławnie, we Włodawie, w Ostrowie Wielkopolskim oraz w Zgierzu. Istniała również ulica jego imienia w Sosnowcu, zamieniona obecnie na ul. Będzińską. Jego imię nosi również Zespół Szkół Zawodowych w Katowicach przy ul. Bolesława Krzywoustego 13, gdzie poświęcono mu pamiątkową tablicę.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Współtwórca Towarzystwa Kooperatystów i współzałożyciel ruchu kooperatyw spożywczych.
Prezes Związku Spółdzielni Spożywczych RP od 1925.
Wykładowca w Szkole Głównej Handlowej.
Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski w 1922.
Pionier i organizator spółdzielczości spożywców w Polsce.

Ciekawostki

Używał pseudonimu Jan Wierzba w publikacjach ZPPS „Światło”.
Pracował jako nawijacz przędzy w więzieniu Kresty w Petersburgu.
Był bibliotekarzem w Muzeum Narodowym Polskim w Rapperswilu.

Udostępnij