Harry Haft
Biografia
Harry Haft urodził się 28 lipca 1925 roku w Bełchatowie jako ósme dziecko w biednej żydowskiej rodzinie.
W 1941 roku jako szesnastolatek trafił do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, skąd po około dwóch latach przewieziono go do znajdującego się w Jaworznie obozu Arbeitslager NeuDachs nr 147.
W jaworznickim obozie brał udział w brutalnych walkach na gołe pięści organizowanych dla rozrywki przez SS-manów, obserwowanych przez tłumy gapiów - przede wszystkim członków personelu obozu. Walki te trwały do momentu, gdy jeden z uczestników nie mógł już ustać na nogach. Haft mierzył się z trzema lub czterema przeciwnikami co niedzielę i wygrał wszystkie walki, które stoczył, według szacunków syna Alana Scotta w liczbie 75–76.
Dzięki skuteczności w pojedynkach zyskał od obozowych strażników przydomek żydowska bestia. Podczas pobytu w obozie nawiązał kontakt z jednym ze strażników, Schneiderem, dla którego wykonywał różne prace, a w zamian otrzymywał jedzenie, alkohol i opiekę lekarską.
W kwietniu 1945 Haft opuścił obóz w ramach ewakuacji prowadzonej w formie marszu śmierci. Będąc już na terytorium Niemiec, uciekł z grupy więźniów w przebraniu oficera Wehrmachtu, którego wcześniej zabił, zdobywając mundur i broń. Uciekinierzy ukrywali się w lesie; po latach Haft wspominał, że pewnego dnia musieli zabić cywilów, obawiając się denuncjacji.
Po II wojnie światowej przez kilka miesięcy przebywał w Austrii w obozie dla DP (Displaced Persons), a następnie trafił do Niemiec, gdzie przebywał w różnych obozach przejściowych. W styczniu 1946 roku zwyciężył w Żydowskich Mistrzostwach Bokserskich w Monachium. Za zwycięstwo otrzymał od generała Luciusa Claya brązową statuetkę Apollona.
W połowie 1946 Haft wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie zamieszkał w Nowym Jorku i kontynuował karierę bokserską na poziomie zawodowym. Swoją pierwszą zawodową walkę w USA stoczył 6 sierpnia 1948 roku z Jimmy Letty, wygrywając przez KO. Do końca 1948 roku stoczył jeszcze 9 walk, wszystkie zakończone zwycięstwem. Pierwszą porażkę zanotował 5 stycznia 1949 roku w swojej 11. walce, w której jego przeciwnikiem był Pat O’Connor. 28 marca 1949 roku w Miami przegrał przez TKO w dziewiątej rundzie z Henrykiem Chmielewskim. 18 lipca 1949 roku w Providence Haft, mając 19 zawodowych walk, zmierzył się z niepokonanym Rockym Marciano i poniósł porażkę knockoutem w trzeciej rundzie. Niedługo po niej porzucił boks. Jego ostateczny bilans walk na zawodowym ringu wynosi 12-8-0, 7 KO.
W 1950 roku ożenił się z Miriam Wolsoniker, z którą miał trójkę dzieci: synów Alana Scotta i Martina oraz córkę Helen. Po zakończeniu kariery pracował jako kapelusznik w fabryce na Manhattanie, był kierowcą i prowadził osiem sklepów z owocami na targu przy Washington Heights. Po przejściu na emeryturę przeniósł się na Florydę, gdzie zamieszkał w Pembroke Pines.
W kwietniu 2007 roku został wprowadzony do National Jewish Sports Hall of Fame and Museum w Commack, instytucji honorującej wybitnych sportowców pochodzenia żydowskiego. Zmarł 3 listopada 2007 roku w Pembroke Pines.
Odniesienia w kulturze
W 2003 roku najstarszy syn Harry’ego Hafta, Alan Scott, opisał jego losy w książce Harry Haft: Auschwitz Survivor, Challenger of Rocky Marciano, wydanej trzy lata później przez Uniwersytet w Syracuse. Polskie wydanie Harry Haft. Historia boksera z Bełchatowa. Od piekła Auschwitz do walki z Rockym Marciano, Znak, 2019, ISBN 978-83-8135-015-0. W 2010 roku polski raper Clint stworzył utwór „Harry Haft” jako hołd dla Hafta. Barry Levinson nakręcił film biograficzny The Survivor z Benem Fosterem, którego premiera odbyła się we wrześniu 2021 na TIFF, a 27 kwietnia 2022 pojawił się na HBO Max.